როგორ უნდა მივიღოთ რუჯი დამწვრობის გარეშე და როგორ მოვუაროთ გარუჯულ კანს?

• მე­დი­კო­სებს სხვა­დას­ხვა მო­საზ­რე­ბა აქვთ იმას­თან და­კავ­ში­რე­ბით, არის თუ არა გა­რუ­ჯვა უსაფრ­თხო და რა რა­ო­დე­ნო­ბით რუჯი მი­იჩ­ნე­ვა “სწორ ზო­მად”.რე­ა­ლუ­რად, რუ­ჯის უსაფრ­თხო რა­ო­დე­ნო­ბა არ არ­სე­ბობს, თუმ­ცა არ­სე­ბობს რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი, რო­მელ­თა გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში, კა­ნის დამ­წვრო­ბას ავი­რი­დებთ თა­ვი­დან.

თავ­და­პირ­ვე­ლად, უნდა აღ­ვნიშ­ნოთ, რომ რუჯი კა­ნის­თვის სა­სარ­გებ­ლო ნამ­დვი­ლად არ არის, რად­გან ის არ იწყებს ფე­რის შეც­ვლას იქამ­დე, სა­ნამ ულტრა­ი­ის­ფე­რი სხი­ვე­ბი ჩვენს კან­ში ღრმად არ შე­მო­აღ­წე­ვენ და დნმ-ზე ზე­მოქ­მე­დე­ბას არ მო­ახ­დე­ნენ. სტენ­ფორ­დის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მე­დი­ცი­ნის სკო­ლის რე­ზი­დენ­ტი, დერ­მა­ტო­ლო­გი რო­ქ­სა­ნა და­ნე­შუ გან­მარ­ტავს, რომ ამ პრო­ცესს კა­ნის კი­ბოს რის­კის ზრდა შე­უძ­ლია.
“უსაფრ­თხო გა­რუ­ჯვა ცნე­ბის სა­ხით არ არ­სე­ბობს, რაც კა­ნის ფე­რის შეც­ვლა რის­კებ­თან არის და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი. კა­ნის უჯრე­დე­ბი იქამ­დე ზი­ან­დე­ბი­ან მზის სხი­ვე­ბის­გან, სა­ნამ არ და­ი­ხო­ცე­ბი­ან”, – აღ­ნიშ­ნავს დერ­მა­ტო­ლო­გი.

თუ მა­ინც გა­და­წყვეტთ გა­რუ­ჯვას, მისი თან­მდე­ვი რის­კე­ბის მაქ­სი­მა­ლუ­რად შე­სამ­ცი­რებ­ლად, რამ­დე­ნი­მე რე­კო­მენ­და­ცია უნდა გა­ვით­ვა­ლის­წი­ნოთ:

მო­ვე­რი­დოთ სო­ლა­რი­უმს და მი­ვი­ღოთ ბუ­ნებ­რი­ვი ულტრა­ი­ის­ფე­რი სხი­ვე­ბი

ლონ­დონ­ში მდე­ბა­რე The Cranley Clinic-ის ექი­მი ნიკ ლოუი გვე­უბ­ნე­ბა, რომ სო­ლა­რი­უ­მის მოხ­მა­რე­ბი­სას დიდი ოდე­ნო­ბით UVA (ულტრა­ი­ის­ფე­რი A-სხი­ვე­ბი) გა­მო­ი­ყო­ფა და ამავდრო­უ­ლად, სა­ერ­თოდ ვერ ვი­ღებთ UVB-ს, რო­მე­ლიც D ვი­ტა­მი­ნის სტი­მუ­ლა­ცი­ას უზ­რუნ­ველ­ყოფს. მე­დი­კო­სის თქმით, ეს პრო­ცე­სი კა­ნის კი­ბოს რისკს 75%-ით ზრდის.

სწო­რად შე­ვარ­ჩი­ოთ მზის­გან დამ­ცა­ვი სა­შუ­ა­ლე­ბა

მზის­გან დამ­ცა­ვის შე­ფუთ­ვა­ზე არა მხო­ლოდ SPF-ს (Sun Protection Factor – კა­ნის დამ­ცა­ვი ფაქ­ტო­რი), არა­მედ UVA-ს (ულტრა­ი­ის­ფე­რი A-სხი­ვე­ბი) შე­სა­ხებ გან­მარ­ტე­ბა­საც უნდა მი­ვაქ­ცი­ოთ ყუ­რა­დღე­ბა, რომ­ლის აღ­წე­რა­შიც სა­სურ­ვე­ლია, ეწე­როს “მა­ღა­ლი”.
უმ­ჯო­ბე­სია, არ გა­მო­ვი­ყე­ნოთ SPF 30-ზე ან SPF 50-ზე და­ბა­ლი მა­ხა­სი­ა­თებ­ლის მქო­ნე მზის­გან დამ­ცა­ვი სა­შუ­ა­ლე­ბა, რად­გან ისი­ნი მავ­ნე ულტრა­ი­ის­ფე­რი სხი­ვე­ბის უმე­ტე­სო­ბას ფილტრა­ვენ, თუმ­ცა ეს იმას არ ნიშ­ნავს, რომ რუ­ჯის მი­ღე­ბას ვერ შევ­ძლებთ. ასე თა­ვი­დან ავი­ცი­ლებთ დამ­წვრო­ბას. რაც უფრო ღია ფე­რი­საა კანი, უფრო მა­ღა­ლი SPF-ის მქო­ნე მზის­გან დამ­ცა­ვი ესა­ჭი­რო­ე­ბა მას. ამას­თან, სა­სურ­ვე­ლია, მზის­გან დამ­ცა­ვი სა­შუ­ა­ლე­ბა კან­ზე ყო­ველ 2 სა­ათ­ში ერთხელ და­ვი­ტა­ნოთ.იმ შემ­თხვე­ვა­შიც, თუ რუჯს სა­ერ­თოდ არ ვი­ღებთ, დერ­მა­ტო­ლო­გე­ბის რე­კო­მენ­და­ცი­ით, მზის­გან დამ­ცა­ვი სა­შუ­ა­ლე­ბის მოხ­მა­რე­ბა ყო­ველ­დღი­უ­რად სა­სურ­ვე­ლია.

და­ვუ­ჯე­როთ ექი­მებს, როცა მზე­ზე გას­ვლის სწო­რი დრო­ის შე­სა­ხებ მიგ­ვი­თი­თე­ბენ

შუ­ა­დღის 14:00 სა­ათ­ზე მზის­გულ­ზე ყოფ­ნა არას­დროს არის უსაფრ­თხო, ყვე­ლა­ზე მა­ღა­ლი SPF-ის მქო­ნე მზის­გან დამ­ცა­ვიც რომ გვეს­ვას. ქარ­თვე­ლი ექი­მე­ბი გვირ­ჩე­ვენ, რომ პირ­ველ ჯერ­ზე მზე­ზე გას­ვლი­სას 20 წუ­თიც საკ­მა­რი­სია. ამას­თან, რუჯი დი­ლის 10:00 სა­ა­თამ­დე და სა­ღა­მოს 17:00 სა­ა­თი­დან უნდა მი­ვი­ღოთ.

მო­ვე­რი­დოთ სხვა­დას­ხვა კა­რაქს და მსგავს გა­სა­რუჯ სა­შუ­ა­ლე­ბას

წესი N1: არას­დროს უნდა გა­მო­ვი­ყე­ნოთ გა­სა­რუ­ჯი სა­შუ­ა­ლე­ბა, რო­მე­ლიც არ შე­ი­ცავს SPF-ს. მო­გეხ­სე­ნე­ბათ, ქო­ქო­სის, შიის, კა­კა­ოს და მსგავ­სი კა­რა­ქე­ბი, რო­მელ­თა მეშ­ვე­ო­ბით რუ­ჯის მი­ღე­ბა დღეს ძა­ლი­ან პო­პუ­ლა­რუ­ლია, რო­გორც წესი, არ შე­ი­ცავს SPF-ს და მათი კან­ზე და­ტა­ნა რუ­ჯის მი­ღე­ბი­სას საფრ­თხე­საც კი წარ­მო­ად­გენს. მა­გა­ლი­თად, ზო­გი­ერ­თი ქო­ქო­სის კა­რა­ქი მხო­ლოდ 20%-ით გვი­ცავს მზის მავ­ნე სხი­ვე­ბის­გან.
პირ­ველ რიგ­ში, რუჯი კა­ნის და­ბე­რე­ბის საფრ­თხეს შე­ი­ცავს და გან­სა­კუთ­რე­ბით, როცა მსგავ­სი სა­შუ­ა­ლე­ბე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბით ვაჩ­ქა­რებთ ამ პრო­ცესს, მა­ღა­ლი ალ­ბა­თო­ბით, კანი და­იწ­ვე­ბა, და­ზი­ან­დე­ბა და ამას შე­იძ­ლე­ბა მოჰ­ყვეს სხვა თან­მდე­ვი პრო­ცე­სე­ბი. შე­სა­ბა­მი­სად, სა­კუ­თარ ჯან­მრთე­ლო­ბას საფრ­თხის ქვეშ ჩა­ვიგ­დებთ.

კა­ნის გა­მოშ­რო­ბის შემ­თხვე­ვა­ში მივ­მარ­თოთ სა­მე­დი­ცი­ნო სა­შუ­ა­ლე­ბებს და არა სა­ხალ­ხო მე­თო­დებს ან კოს­მე­ტი­კას

მი­უ­ხე­და­ვად რის­კე­ბი­სა, გვი­ჭირს ზღვა­ზე დას­ვე­ნე­ბა­სა და რუ­ჯზე უა­რის თქმა. თუ მზის­გან დამ­ცავ სა­შუ­ა­ლე­ბას ვი­ყე­ნებთ, ბევრ წყალს ვსვამთ და სწორ დროს ვირუ­ჯე­ბით, დამ­წვრო­ბის ნაც­ვლად, ოქ­როს­ფერ შე­ფე­რი­ლო­ბას მი­ვი­ღებთ, თუმ­ცა შე­იძ­ლე­ბა კანი გა­მოშ­რეს და აი­ქერცლოს.სა­სურ­ვე­ლია, ეს პრო­ცე­სი უყუ­რა­დღე­ბოდ არ დავ­ტო­ვოთ. უნდა მო­ვე­რი­დოთ კა­ნის მე­ქა­ნი­კუ­რად აძ­რო­ბას. გა­მომშრა­ლი და ფერ­შეც­ვლი­ლი კა­ნის უჯრე­დე­ბი უკვე და­ზი­ა­ნე­ბუ­ლია და სა­სურ­ვე­ლია მას­ზე არა რა­ი­მე ტი­პის ზე­თის ან კა­რა­ქის, არა­მედ სა­მე­დი­ცი­ნო სა­შუ­ა­ლე­ბის და­ტა­ნა. შეგ­ვიძ­ლია გა­მო­ვი­ყე­ნოთ დექ­სპან­თე­ნო­ლის შემ­ცვე­ლო­ბის მქო­ნე სა­შუ­ა­ლე­ბა (მა­გა­ლი­თად, სა­ერ­თა­შო­რი­სოდ აღი­ა­რე­ბუ­ლი მა­ლა­მო “რეკ­რე­ო­ლი”).

დექ­სპან­თე­ნო­ლი ხელს უწყობს ქსო­ვი­ლე­ბის რე­გე­ნე­რა­ცი­ას. ის ქსო­ვი­ლებ­ში პან­თო­ტე­ნის მჟა­ვად გარ­და­იქ­მნე­ბა, რო­მე­ლიც კო­ფერ­მენტ A-ს შე­მად­გე­ნელ ნა­წილს წარ­მო­ად­გენს და მნიშ­ვნე­ლო­ვან როლს ას­რუ­ლებს ეპი­თე­ლი­უ­მის ნორ­მა­ლუ­რად ფუნ­ქცი­ო­ნი­რე­ბა­ში, ფიბ­რობ­ლას­ტე­ბის ზრდა­სა და კა­ნის აღ­დგე­ნის დაჩ­ქა­რე­ბა­ში. სხვა­დას­ხვა კა­რა­ქის და­ზი­ა­ნე­ბულ კან­ზე მოხ­მა­რე­ბას დერ­მა­ტო­ლო­გე­ბი რე­კო­მენ­და­ცი­ას ნაკ­ლე­ბად უწე­ვენ.

წყარო